Bij positiespel bepaal je voor de stoot waar de speelbal moet eindigen. Dat regel je vooral met snelheid, daarna met trekken of doorlopen en pas als laatste met zijeffect. Plan niet één, maar twee of drie ballen vooruit.
Een gebied, geen punt
Je hoeft de speelbal niet op een exacte plek te leggen. Kies een gebied van waaruit de volgende bal goed te potten is. Hoe groter dat gebied, hoe meer ruimte voor een foutje. Kijk ook naar de lijn waarin je dat gebied binnenkomt. Rolt de speelbal in de lengte door het gebied heen, dan maakt een iets te harde stoot weinig uit. Rolt hij er dwars doorheen, dan moet je snelheid precies kloppen.
Probeer de speelbal bovendien te laten eindigen met een kleine hoek op de volgende bal. Een recht liggende bal is makkelijk te potten, maar je kunt de speelbal dan alleen rechtdoor of terug spelen. Met een kleine hoek kun je de speelbal na het raken nog een kant op sturen.
Snelheid eerst
De meeste positie los je op met snelheid. Dezelfde stoot, iets zachter of harder, legt de speelbal op een heel andere plek. Dat is ook de reden dat het zo vaak misgaat: snelheid voel je, die kun je niet uitrekenen.
Een goede oefening: stoot de speelbal zonder aanspeelbal naar de korte band en probeer hem te laten stoppen op een krijtje of muntje. Doe dat op verschillende afstanden.
De speelbal na het raken
| Stoot | Wat de speelbal doet bij raken | Na een volle bal | Na een schuine bal |
|---|---|---|---|
| Stop shot en stun | Glijdt zonder draaiing | Blijft liggen (stop shot) | Gaat haaks op de lijn van de aanspeelbal weg (stun) |
| Doorlopen | Rolt vooruit | Rolt achter de aanspeelbal aan | Buigt af naar voren, kleinere hoek dan haaks |
| Trekken | Draait achteruit | Komt terug | Buigt af naar achteren, grotere hoek dan haaks |
De stop shot
Bij een volle bal stopt de speelbal dood als hij op het moment van raken glijdt, zonder voor- of achterwaartse draaiing. Op korte afstand lukt dat met een middenbal. Op langere afstand raak je iets onder het midden, zodat de terugdraai net verdwenen is als de speelbal aankomt. Hoe verder weg, hoe lager of harder.
Stun en de 90 graden-regel
Dezelfde glijdende speelbal op een schuine bal gaat na het raken weg in een richting haaks op de weg van de aanspeelbal. Dat heet stun. Het is een van de handigste hulpmiddelen van positiespel: je weet precies in welke richting de speelbal gaat, alleen de afstand regel je met snelheid.
Doorlopen en de 30 graden-regel
Rolt de speelbal op het moment van raken normaal vooruit, dan buigt hij na het raken af naar voren. Bij een raakpunt rond een halve bal gaat de speelbal na het raken ongeveer 30 graden af van zijn oorspronkelijke richting. Dit is een vuistregel die Dr. Dave uitgebreid uitlegt op drdavepoolinfo.com.
Patroonspel
Positiespel over een hele tafel heet patroonspel: je bedenkt vooraf in welke volgorde je de ballen speelt en hoe de speelbal van de ene naar de andere gaat.
- Begin achteraan. Welke bal wil je als laatste potten? En welke als een na laatste om daar goed voor te liggen? Werk terug naar de bal die je nu speelt.
- Zoek probleemballen. Een bal tegen de band, twee ballen tegen elkaar, een bal die geen vrije pocket heeft. Plan wanneer je die oplost.
- Houd de speelbal in het midden. Vanuit het midden van de tafel heb je naar de meeste ballen een stoot.
- Vermijd onnodige banden. Elke band maakt de uitkomst minder zeker.
- Kies korte afstanden. Een zachte stoot over een halve meter gaat vaker goed dan een harde over de hele tafel.
Bij 8-ball kies je zelf de volgorde. Bij 9-ball en 10-ball ligt de volgorde vast en wordt positiespel nog belangrijker. Bij straight pool draait alles om het rack zo spelen dat je een breakbal overhoudt.
Oefening: drie ballen
Leg drie ballen verspreid over de tafel en de speelbal in de hand. Pot ze alle drie zonder de speelbal met de hand te verplaatsen. Lukt het, voeg dan een bal toe. Lukt het niet, kijk dan welke stoot misging: de pot, of de positie. Meer oefenreeksen staan bij oefeningen per niveau.
Bron voor de stun- en doorloopregels: Dr. Dave Pool Info (David Alciatore). Laatst gecontroleerd september 2026.