Bij 8-ball speelt de ene speler de hele ballen (1 tot en met 7) en de ander de halve (9 tot en met 15). Wie zijn eigen groep heeft weggespeeld en daarna de zwarte 8 in de aangezegde pocket stoot, wint. Pot je de zwarte te vroeg of met een fout, dan verlies je.
Opzetten en break
- De vijftien ballen staan in een driehoek met de 8 in het midden en de punt op de voetstip. In de twee achterste hoeken ligt een hele en een halve bal.
- De breker stoot van achter de breaklijn. Een geldige break pot een bal of laat minstens vier ballen een band raken. Zo niet, dan mag de tegenstander kiezen: de tafel accepteren zoals hij ligt, zelf opnieuw breken of de breker opnieuw laten breken.
- Pot de breker de zwarte bij de break, dan is dat volgens de WPA geen verlies. De breker kiest dan of de zwarte teruggezet wordt of dat er opnieuw gebroken wordt.
- Gaat de speelbal bij de break in een pocket, dan is dat een fout en krijgt de tegenstander de speelbal in de hand achter de breaklijn.
Open tafel en groepen kiezen
Na de break is de tafel open. Pas als een speler na de break een aangezegde bal legaal pot, is zijn groep bepaald: hele of halve. Ballen die bij de break vallen, bepalen de groep niet.
Aanzeggen
Officieel zeg je aan welke bal in welke pocket gaat, behalve bij een overduidelijke stoot. De zwarte zeg je altijd aan. Gaat de aangezegde bal niet in, dan ben je je beurt kwijt, ook als er een andere bal valt.
Fouten
Een fout geeft de tegenstander de speelbal in de hand: hij mag de witte overal op tafel neerleggen. Veelvoorkomende fouten:
- De speelbal gaat in een pocket of van tafel.
- Je raakt eerst een bal van de tegenstander, of de zwarte terwijl je die nog niet mag spelen.
- Na het raken van de eerste bal raakt geen enkele bal een band en valt er geen bal.
- Je stoot terwijl ballen nog bewegen, of je raakt de speelbal twee keer.
- Je hebt geen voet op de grond.
Wanneer verlies je?
- Je pot de zwarte voordat je eigen groep weg is.
- Je pot de zwarte in een andere pocket dan je aanzei.
- Je pot de zwarte en maakt in dezelfde stoot een fout, bijvoorbeeld doordat de speelbal ook valt.
- De zwarte gaat van tafel.
Officieel versus café
In veel cafés gelden huisregels. Die zijn niet fout, maar spreek ze vooraf af. De meest voorkomende verschillen:
| Situatie | Officieel (WPA) | Veel gehoorde huisregel |
|---|---|---|
| Na een fout | Speelbal in de hand, overal op tafel | Speelbal achter de lijn, of twee beurten voor de tegenstander |
| Zwarte bij de break | Geen verlies, zwarte terug of opnieuw breken | Directe winst, of juist verlies |
| Zwarte potten | In de aangezegde pocket | In de pocket tegenover of gelijk aan de laatste eigen bal |
| Aanzeggen | Alleen bij niet-overduidelijke stoten, zwarte altijd | Vaak helemaal niet, alleen de zwarte |
| Groep kiezen | Na de break, bij de eerste legaal gepotte aangezegde bal | Wat bij de break valt, is van de breker |
Bron: World Pool-Billiard Association (WPA), World Standardized Rules, 8-ball. Controleer voor wedstrijden altijd de versie die je bond of toernooi hanteert. Laatst gecontroleerd september 2026.