Je moyenne is het aantal caramboles gedeeld door het aantal beurten. Maak je 45 caramboles in 30 beurten, dan is je moyenne 1,500. In de KNBB-competitie bepaalt je moyenne hoeveel caramboles je in een partij moet maken, zodat spelers van verschillend niveau eerlijk tegen elkaar kunnen spelen.
De formule
Moyenne = aantal caramboles ÷ aantal beurten.
Een beurt is elke keer dat je aan tafel komt, of je nu scoort of niet. Mis je meteen, dan is dat een beurt met nul caramboles. Die telt gewoon mee. Moyennes worden meestal met drie cijfers achter de komma genoteerd.
Rekenvoorbeelden
| Caramboles | Beurten | Berekening | Moyenne |
|---|---|---|---|
| 30 | 30 | 30 ÷ 30 | 1,000 |
| 45 | 30 | 45 ÷ 30 | 1,500 |
| 60 | 25 | 60 ÷ 25 | 2,400 |
| 25 | 40 | 25 ÷ 40 | 0,625 |
| 100 | 12 | 100 ÷ 12 | 8,333 |
Algemeen moyenne en partijmoyenne
Het partijmoyenne is je moyenne in één partij. Het algemeen moyenne is je moyenne over een hele reeks partijen, bijvoorbeeld een seizoen: alle caramboles bij elkaar gedeeld door alle beurten bij elkaar.
Let op: het algemeen moyenne is niet hetzelfde als het gemiddelde van je partijmoyennes. Een voorbeeld met drie partijen:
| Partij | Caramboles | Beurten | Partijmoyenne | Hoogste serie |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 40 | 20 | 2,000 | 9 |
| 2 | 40 | 32 | 1,250 | 6 |
| 3 | 35 | 30 | 1,167 | 5 |
| Totaal | 115 | 82 | 1,402 | 9 |
Het algemeen moyenne is 115 ÷ 82 = 1,402. Tel je de drie partijmoyennes op en deel je door drie, dan kom je op 1,472. Dat is te hoog, omdat de korte partij met 20 beurten dan even zwaar weegt als de lange partijen. Het algemeen moyenne is de juiste maat: elke beurt telt even zwaar.
De hoogste serie
Een serie is het aantal caramboles dat je achter elkaar maakt in één beurt. Je hoogste serie is de langste serie in een partij of seizoen. In het voorbeeld hierboven is dat 9. De hoogste serie wordt apart bijgehouden en zegt iets over je piekvermogen, terwijl het moyenne iets zegt over je constantheid. Twee spelers met hetzelfde moyenne kunnen heel verschillende hoogste series hebben.
Waarom het moyenne telt in de competitie
In de competitie van de KNBB speel je niet allemaal tot hetzelfde aantal caramboles. Hoeveel je moet maken, hangt af van je moyenne. Een sterke speler moet er meer maken dan een minder sterke speler. Zo heeft iedereen ongeveer evenveel beurten nodig om uit te komen, en ligt de uitslag open.
- Het aantal te maken caramboles wordt afgeleid van je moyenne met een tabel uit het reglement. Die tabel verschilt per spelsoort en kan per seizoen worden aangepast. Je club of district weet welke versie geldt.
- Je moyenne wordt bijgehouden over het seizoen. Speel je beter, dan stijgt het en moet je het volgende seizoen meer caramboles maken.
- Je moyenne bepaalt ook in welke klasse je speelt.
- Moyennes per spelsoort zijn apart. Je hebt een moyenne in libre, een ander in bandstoten en weer een ander in driebanden. Ook klein en groot biljart worden apart bijgehouden.
Hoe de competitie verder werkt, lees je op biljartcompetitie.
Veelgemaakte fouten bij het rekenen
- Beurten zonder carambole vergeten. Elke beurt telt.
- Partijmoyennes middelen in plaats van totalen te delen.
- Moyennes uit verschillende spelsoorten of tafelformaten door elkaar halen.
Bronnen: KNBB, reglementen carambole en competitiereglement. Laatst gecontroleerd september 2026.